Có mấy ai tin rằng mình từng dành gần 3 tuần chỉ để đi đối chiếu sáu bảng báo giá đồ nội thất cho một chung cư 2 phòng ngủ? Tôi nhận bàn giao hồi đầu tháng, căn hộ ở một dự án ven đường vành đai, vợ chồng mình xác định là nhờ đơn vị làm toàn bộ cho gọn. Nhưng khi giở mỗi bản chào giá ra, mình sững người: cùng một nhà, mà số mét dài tủ bếp mỗi bên báo một kiểu, chênh nhau đến 12 mét. Mình lôi thước cuộn ra đo từ đầu từng ô cửa, mỗi mét tường — rồi nhận ra một bên tính luôn đoạn che hộp kỹ thuật, bên kia thì không tính. Nếu bạn đang sắp tham khảo thi công nội thất chung cư trọn gói, chuyện này sẽ cho bạn đỡ mất mấy chục triệu oan uổng.
Cùng một căn hộ mà mỗi nhà thầu đo ra một kiểu
Tôi đặt lịch 3 đơn vị đến đo trong một một tuần. Buổi nào mình cũng đứng kèm, tay giữ điện thoại chụp lại từng số họ ghi. Điều trớ trêu là mỗi bên đo một kiểu khác nhau. Bên đầu tiên đo tim tường — tức là tính từ tâm tường này đến tim bức tường kia. Bên kế đo lọt lòng, chỉ tính phần không gian sử dụng thực. Bên thứ ba thì cộng cả đoạn che hộp kỹ thuật — chỗ điều hòa âm trần với đường nước đi qua. Kết quả là tủ bếp chỗ tôi báo 4,2 mét, chỗ báo 5,1m, nơi khác báo đến 6 mét. Còn tủ quần áo phòng ngủ chính, một bên báo 2,8 mét, một bên báo 3,4 mét. Mình xin bản vẽ hoàn công ở ban quản lý tòa nhà — tốn 2 ngày chờ duyệt — rồi ngồi so từng đường kích thước. Thì ra cái đo tim tường không sai về kỹ thuật, nhưng nó làm số lượng tủ tăng lên khoảng 8 đến 12 phần trăm so đo lọt lòng. Tôi thống nhất một nguyên tắc từ đấy: mọi con số phải ghi rõ đo theo kiểu nào, và tôi chọn kiểu lọt lòng làm chuẩn so sánh.
Những khoản chẳng nằm trong mục nào của báo giá
Đây mới là phần mình cho là đau nhất. Bản chào giá nào cũng nhìn gọn ghẽ, nhưng lúc vào việc thì đẻ ra một loạt chi phí không thấy trong đâu cả. Cụ thể nhé: tiền vận chuyển đồ theo thang máy tính theo khung giờ — ban ngày thì đắt hơn ban đêm, mình mất 1,8 triệu cho vài chuyến gỗ với tấm thạch cao. Phí đăng ký thi công với BQL hết 2 triệu tiền đặt cọc và lệ phí, chưa tính tiền bảo vệ coi ngoài giờ khoảng 500 nghìn mỗi buổi tối. Rồi tiền xử lý trần thạch cao nơi điều hòa âm trần — phải làm hộp kỹ thuật che cục nóng và ống gas, mất thêm 3,5 triệu. Tiền khoan luồn dây điện qua tường bê tông — mỗi lỗ 150–200 nghìn, nhà mình đục mười hai lỗ. Cái mình rút ra là chớ hỏi kiểu “có phát sinh gì không?” — bên nào cũng nói không. Tôi hỏi thẳng: “Anh ghi giúp tôi vào hợp đồng phí thang máy, phí BQL, tiền xử lý máy lạnh âm trần với tiền đục lỗ tính bao nhiêu, ai chịu?” Chỉ khi họ đồng ý ghi vào hợp đồng là kể như bạn đã giữ được một món đáng kể.
Giá mét dài nghe rẻ nhưng vật liệu bên trong mới quyết mọi thứ
Hai bảng báo giá tôi cầm chênh nhau đúng 300 nghìn trên mỗi mét dài tủ bếp. Nhìn qua thì bên rẻ hơn hấp dẫn thật. Nhưng tôi lấy mẫu cánh tủ của hai bên ra đối thì khác rõ rệt. Bên thấp dùng MDF phủ melamine thông thường loại mỏng, bên kia dùng MDF lõi xanh chống ẩm. Bản lề một bên loại giảm chấn có thương hiệu rõ ràng, bên kia ghi hãng cụ thể. Ray hộc kéo thì một bên có giảm chấn êm, bên kia chỉ ray bi thường. Cái chênh 300 nghìn đó thật ra nằm hết ở mấy thứ này, chẳng phải ở công thợ. Mình bắt nhà thầu ghi rõ mã vật liệu và hãng phụ kiện ngay trong bảng báo giá trước khi ký. Ví dụ phải ghi kiểu: “Cánh tủ MDF lõi xanh chống ẩm 17mm phủ melamine, bản lề giảm chấn hiệu X, ray ngăn kéo giảm chấn hiệu Y” — chứ không để kiểu “cánh tủ MDF phủ melamine” chung chung. Cái trớ trêu là nhiều nhà thầu sẵn sàng ghi mã vật liệu nếu mình đòi, chỉ là họ biết hiếm người hỏi nên mặc để chung chung. Ai đang đọc tới đây, lấy một bản báo giá ra coi — có mã vật liệu nào được ghi rõ không?
Mình chốt tiền theo kiểu không ai nghĩ tới
Trước khi ký, mình thực hiện một việc mà đến giờ tôi vẫn thấy đúng: bóc tách báo giá thành 3 nhóm — phần thô, đồ gỗ, điện nước với chiếu sáng. Thay vì so tổng giữa các nhà thầu, mình so từng nhóm một. Có bên rẻ hơn ở phần thô nhưng đắt hơn hẳn ở đồ gỗ. Nếu chỉ nhìn tổng thì dễ chọn sai. Rồi mình đàm phán điều khoản giữ lại 10 phần trăm|10% giá trị hợp đồng cho tới khi nghiệm thu xong một tháng — nghĩa là sau khi tôi đã ở thử 1 tháng, thấy tủ không cong, ray không kẹt, nước không rò mới thanh toán hết. Biên bản bàn giao từng hạng mục phải có chụp ảnh. Tôi chụp hơn 200 tấm từ lúc làm thô đến khi xong. Kết quả sau cùng sau khi trừ hết phát sinh và tiết kiệm được so với báo giá cao nhất — mình tiết kiệm được 38 triệu, trong đó khoảng 12 triệu là nhờ cắt mấy khoản phát sinh và chọn vật liệu đúng chỗ. Nói thẳng thì chẳng thấy cách nào thần kỳ cả, chỉ là chịu dành thời gian đo với hỏi cho tới. Bạn đã có đo lại từng mét tủ trong bảng báo giá mà mình chưa?